Safran YetiÅŸtiriciliÄŸi
Safran ekimi nasıl yapılır?
Kültür bitkisi olan safran crocus sativus sonbaharda çiçek açan ve doÄŸal yaÅŸamda kendi başına bulunmayan çok yıllık bir bitkidir.Crocus Sativus'un mor çiçekleri kısır olmaları nedeniyle üretken tohum üretemez ve çiçeÄŸin üremesi insana baÄŸlı kalır.Toprak altında kalan ve üreme organı görevi üstlenen soÄŸanlar toprak kazılarak yeryüzüne çıkarılmalı bölünerek ayrılmalı ve tekrar dikilmelidir.Bir soÄŸan yalnızca bir mevsim yaÅŸar, bölünerek yaklaşık 10 adet soÄŸancık üretir ve bu soÄŸancıklardan yeni safranlar ürer.SoÄŸanlar yaklaşık 4.5 cm çapındadır ve hasır ÅŸeklnde paralel lifçiklerden oluÅŸmuÅŸlardır.
Tohum Yatağı Sistemi
SoÄŸanları dikerken bir sıra takip edilmelidir. Her sıra ideal olarak diÄŸerinden 15 ila 20 santimetre uzakta olmalıdır.Ä°lk sıradaki delikleri kazılır ve her biri bir soÄŸanla doldurulur. Ä°kinci sırayı kazarken, ilk sıraya ekilen soÄŸanları örtmek için kazdığınız toprağı kullanılabilir.Drenaj ve havalandırma için sıralar yüksek tutulur.Bir sıra blok oluÅŸturulur ve sulama ve daha sonra hasat için çalışırken safran tarlasında gezinmenin kolay olacağı ÅŸekilde her blok arasında yürünecek bir yol için yeterli boÅŸluk bırakılır.
Hangi aralıklarla dikilmeli?
SoÄŸanlar arasındaki boÅŸluk büyük ölçüde boyutlarına baÄŸlıdır.Genellikle safran yetiÅŸtiriciliÄŸinde, çiftçiler soÄŸanları 2-3 cm aralıklarla ve 10 ila 15 cm derinliÄŸe kadar ekiyor, bu onlara maksimum çiçek ve bol kırmızı soÄŸan hasadı saÄŸlayan bir tekniktir. BoÅŸluk ayrıca, safran soÄŸanlarının topraktan çıkarılıp ayrılacağının ne sıklıkta planlandığına da baÄŸlıdır.Bu iÅŸlem safran soÄŸanlarının zeminden tamamen çıkarılması ve ana soÄŸanları ve oluÅŸan soÄŸancıkları ayırmak ve bir sonraki ekim mevsimi için saklamak anlamına gelir.
Zararlılar
KuÅŸlara, kemirgenlere ve tavÅŸanlara karşı koruyucu önlemler alınmalıdır. SoÄŸan çürüklüÄŸü, yaprak pasları, nematodlar ve diÄŸer patojenlerin de safran bitkisini etkilemesi önlenmelidir.
Gruplama
Safran çiÄŸdeminin soÄŸanları dört yıl boyunca mahsul için iyi kalır ve beÅŸinci yılda toplanmaları gerekir.Mayıs-Haziran ayları arasında yapılır. Safran yaprakları kahverengileÅŸip solduÄŸunda, soÄŸanlar uykudadır ve toplanmaya hazırdır. Tarlalar çapa veya pulluk makinesi ile ters çevrilir ve soÄŸanlar elle toplanır. SoÄŸanlar daha sonra yabani otlardan ve istenmeyen soÄŸanlardan temizlenir ve yeni dikim malzemeleri büyüklüklerine göre sınıflandırılır. SoÄŸanlar güneÅŸte birkaç saatten fazla kalmamalıdır. Daha sonra bu ayıklanan soÄŸanlar, bir sonraki ekim mevsimine kadar karanlık, kuru fakat iyi havalandırılan bir yerde saklanmalıdır.
Ayıklama
Yabani otları koparmak, özellikle kök yabani otlarla uÄŸraşıyorsanız genellikle manuel bir yöntem gerektirir. Safran yetiÅŸtiriciliÄŸinde makineler kullanılabilir, ancak soÄŸanlara zarar verme tehlikesi vardır. Bu nedenle, çoÄŸu çiftçi bunu geleneksel ÅŸekilde yapmayı tercih eder. Yabani otlar safran yataklarında ne kadar uzun süre kalırsa , çıkarılması o kadar zor olacaktır, bu nedenle onlarla bir an önce mücadele etmek daha iyidir. Safran yaprakları kuruduÄŸunda, yabani otları kolayca tespit etmek için kahverengi yapraklar koparılabilir.
Safran YetiÅŸtiriciliÄŸinde SoÄŸan Döngüsü
Safran soÄŸanları , aktivite, geçici ve uyku hali aÅŸamalarından geçer. Aktivite periyodu dikildikleri ve kök, sürgün, yaprak ve çiçek çıktıkları zaman baÅŸlar. GeçiÅŸ dönemi, soÄŸanlar ana soÄŸan haline geldiÄŸinde ve yeni soÄŸanlar veya soÄŸancıklar ürettiÄŸinde gerçekleÅŸir. Dinlenme dönemi, soÄŸanların olgun aÅŸamaya ulaÅŸtığı ve artık yeni soÄŸan üretmediÄŸi zamandır. Uyku dönemi, solmuÅŸ yapraklar ve kurumuÅŸ köklerle karakterizedir. SoÄŸanların tekrar üretken hale gelmeleri için yeniden dikilmeden önce kazılması ve bir süre dinlenmeye bırakılması gerekir. Dikim alanıyla ilgili olarak, bir safran tarlasının toparlanması veya yenilenmesi için bir kırpma döngüsü maksimuma çıktıktan sonra en az on ila on iki yıl “dinlenmesine” izin vermek çok idealdir . Yeni bir döngü baÅŸlatmak için bakir bir alana veya yenilenmiÅŸ bir alana taşınmak en iyisidir. Bu, baÅŸka bir dönem için iyi verim saÄŸlayacak saÄŸlam bir ekim yapmanızı saÄŸlayacaktır.
